تعلق مىگيرد يا نه ؟ و بر فرض تعلق ، دكتر معالج بايد ديه بدهد يا مادر ؟ ج . اگر حمل ، خطر جانى براى مادر ندارد سقط جايز نيست و در هر صورت ديه دارد و ديه بر مباشر سقط است . « 1 » حرج شديد در حمل از مجموع مطالب گذشته ، مورد چهارم نيز روشن شد كه اگر ادامهء حاملگى و ولادت براى مادر داراى حرجى و ضرر شديد تحمّل نكردنى باشد ، سقط قبل از ولوج روح جايز است ، و بعد از ولوج روح جايز نيست . آية اللّه سيستانى مىگويد : لا يجوز للمرأة إسقاط الحمل بعد ولوج الروح فيه مهما كانت الأسباب و يجوز إسقاط الحمل قبل ولوج الروح فيه إذا كان في بقائه ضرر على أمه لا يتحمّل عادة أو كان حرجيّا عليه ؛ « 2 » اسقاط حمل بعد از ولوج روح به هيچ سبب و دليلى ، بر زن جايز نيست ولى قبل از ولوج روح در صورتى كه ادامه حمل براى مادر ضرر يا حرج تحمّل نكردنى داشته باشد ، جايز است . نظر آية اللّه مكارم شيرازى سؤال 1487 - آيا سقط عمدى جنينى كه مطمئنيم يا احتمال مىدهيم معيوب و نارس باشد ، در هر ماهى از باردارى ، اگر ديهء لازم هم پرداخت شود مجاز است ؟ جواب : هرگاه در مراحل ابتدايى جنين باشد و جنين به صورت انسان كامل در نيامده باشد و باقى ماندن جنين در آن حالت و سپس تولد ناقص آن باعث عسر و حرج شديد براى پدر و مادر گردد ، با اين شرط مانعى ندارد و احتياطا بايد ديه را بدهند . « 3 »

--> ( 1 ) . پزشكى در آينهء اجتهاد ، ج 1 ، ص 154 . ( 2 ) . الفقه للمغتربين ، ص 272 . ( 3 ) . استفتائات جديده ، ص 453 .